SarduItalianoEnglish

Intrada afaiu
Agiutķriu
Averguada
Rezistrada
Login
Alliōngiu
Abbitos
Créditos

Visitadores rezistrados
Annunghe perāulas
Cossizos pro una perāula
Fagher una tradutzione



5186337   
Visitadores dae su 20.10.2000   

     ©2000-2010
     Edizioni Condaghes
     Web Design:
     MAGICA Servizi Informatici


Lítera Z

legenda

Z, z, nf: (zeta) sa de vinti duas líteras de s'alfabbetu est unu sinnu chi rapresentat unu sonu chi si faghet boghendhe sa boghe in mesu de dentes, a barras faladas e a buca abberta, cun sa punta de sa limba acurtzu a sa essida de su sulu: in DitzLcs. est sempre posta sola, siat chi s'agatet in comintzu o in mesu de perāula. A/c. candho sa /z/ cumbinat in comintzu de perāula e intr'e mesu de vocales podet cambiare sonu a /j/ (mesu cussonante): "sa zaga" = nr. sajaga, sa zanna = sajānna, su zogu = sujķgu, su zú = sujú, su zuncu = sujúncu, e gai (ma b'at logos chi naran "sazāga", "sazānna", "suzú" e gai); mentres chi "sa ziminera" = nr. saziminčra (in ātera variante bi currispondhet /c/, /tz/: ceminera, tziminea, ma fintzas geminera). Atentu, a donzi modu, a su chi si paret e a su chi este: sa prep. "a" e sa cng. "e", fintzas si paren ebbia una vocale ca sa cussonante no la pronuntziamus e ne iscrimus prusu, triballan che perāulas chi agabban in cussonante - ca benin de "ac, ad, aut" e de "et" - e pro cussu si narat "a cara a zanna" = nr. azanna, preíderos e zāganos = nr. ezāganos, faina e zogu = faina ezķgu). Un'āteru piessignu de ponner in contu est chi sa /z/ podet cussonare cun āteras cussonantes in sa matessi perāula de āteras variantes: in comintzu de perāula mescamente cun sa /g/(as. giaga, zaga, giassu, zassu, gerda, zerda, giogu, zogu, giuali, zuale), in mesu de perāula cun sa /ll/(as. allu, azu, bolla, boza, fillu, fizu, folla, foza, lillu, lizu, lullu, lozu, ollu, ozu). (zčta)


za, avb: ciai, gé, zae, zai perāula impreada meda pro dare prus fortza a su chi si nārada, pro la dare coment'e cosa segura; s'impreat - pagu - fintzas cun su sinnificadu de s'italianu "giā"(tempus) csn: zae chi… = andhe chi…, sigomente… za bi andho, ista seguru! ¸ sa domo za est tenta contu, candho bi est sa mere! ¸ li ses nendhe cosa ma za andhat bene su chi est faghindhe ¸ za liu naro ¸ bae, za ses andhandhe bene! ¸ za lu fato ¸ tantu za ndhe faghes, de cosa!… ¸ bonu za pārede! ¸ a esser za bi est, ma no si ndhe podet tocare ¸ bellu za est bellu, ma no est su nostru 2. lu tenzo zai totu fatu.


zāca, nf: giaca zenia de bestimenta ciancheta.


zāca 1, nf: giaga, zaga genia de serru, geca a costallas; in sos carros, sa zerda curtza (pro carrare cosa prus pesosa) arrčcia, eca.


zācanu, nm: giācanu, zāganu chie, prus che āteru pisedhu ma fintzas mannu, serbit a su preíderu nendhe sa Missa o a fagher cumandhos e fainas de crésia dreghestanu, monaghile, monasígliu, sagrestanu sacrista, sagrestano sacristie, 2 sacristain sacristan


zacaradúra, nf: giagaradura, zagaradura su zacarare; su čssiri agiagaraus agiāgaru, isuliadura, salarzadura, salarzu csn: a zagaradura = debressi meda, acoment'e chi unu portit canis avatu sas berbeghes no las les a zagaradura, no lis fetat male! ¸ sa cosa no si faghet a zagaradura, ca essit male agitaziķne fōrte, improvvisa agitation soudaine deep and sudden anxiety


zacarāre, vrb: giagarare, zagarare catzare de mala manera, fagher fuire, mōeresi o pōnneresi de botu a cúrrere, a fāghere assulurgiare, giarigare, ispabuciare, isvalostiare, salargiare, stagiai, ussiare | ctr. asseliai, batire, cramare parides timinne e zagaranne feras, totus a boghes postas, abboghinanne e pranghinne ¸ si no mi l'agabbas, oe ti zāgaro! ¸ si zācaran sas pudhas, sos animales fachendhe dannu esagitare, far scappare faire fuir to stir violently


zacarāu, pps, agt de zacarare.


zāe za


zafíru, nm spétzia de gemma, perda bella, pretziada, de colori asulu cotu.



sighi >

Chirca torra